Tæknin

Ég geri plötur með svokallaðri collagraph tækni. Collagraph dregur nafn sitt af orðinu Collage sem á við um samsetta mynd þar sem hægt er að nota margvísleg efni, nokkurns konar samlímd klippimynd og getur verið bæði tvívíð og þrívíð lágmynd þar sem fundnir hlutir eru notaðir í verkið. Collagraph byggist síðan á að þrykkja afrit af yfirborði slíkrar myndar en þá er yfirborðið gert með afrit í huga.

Hugmyndir og vinnsla

Hugmyndir að verkum mínum verða til úti í íslenskri náttútu. Ég flækist um fjörur, fjöll og firnindi og skissa, tek myndir og safna að mér efniviði. Undanfarið hafa línur og fletir í bergi verið mér óþrjótandi uppspretta. Ég vinn plöturnar bæði beint úti í náttúrunni og á vinnustofu minni. Flest verka minna eru þrykkt bæði með s.k. djúpþrykksaðferð og háþrykksaðferð og nota ég oftast bæði olíuliti og vatnsliti í sama verkið

_________________________________________________________________________________________________________________________________

Myndefnið í grafíkverk sín sækir Elva Hreiðarsdóttir í íslenska náttúru. Fyrirmyndirnar eru þó ekki hinir breiðu drættir landslagsins – fjöll, ár og gróðurbreiður – heldur línur og form sem lesa má í sprungnu bergi, stuðlum og veðruðum steinum. Þannig endurspegla verkin hina brothættu og síbreytilegu ásjónu landsins þar sem ungt bergið heldur áfram að molna og mótast undan náttúruöflunum. Ferðir Elvu um þetta landslag er mikilvægur liður í sköpunarferlinu og geta af sér ljósmyndir, skissur og hugmyndir sem hún vinnur síðan úr heima.

Aðferð Elvu er, að segja má, eins konar endursköpun á þessari mótunarsögu því hún beitir svokallaðri kollografíu þar sem ýmis efni eru notuð til að byggja upp lágmynd á plötu sem síðan er þrykkt eftir. Grafíkmyndir sem þrykktar eru með þessari aðferð verða aldrei eins þótt þrykkt sé af sömu plötu, ólíkt því sem á við um steinþrykk eða prentun af málmplötum, því yfirborðið er óstöðugra og breytist við hvert þrykk. Fyrir vikið er áferð myndanna líka meira lifandi og í ætt við þær myndir sem náttúran sjálf teiknar í bergið.

Landslagið og náttúran hafa orðið íslenskum myndlistarmönnum að innblæstri allt frá því á nítjándu öld og þótt aðferðir og viðhorf þeirra til listarinnar hafi gjörbreyst aftur og aftur á þessum tíma og margir nýir straumar borist frá öðrum löndum leita margir þeirra alltaf aftur í þennan gjöfula brunn. Þegar abstraktið kom var það að hluta svar við landslagshefðinni sem mótast hafði áratugina á undan en ekki leið á löngu áður en náttúrumótífin skutu aftur upp kollinum, til dæmis í verkum Nínu Tryggvadóttur. Meira að segja konseptlistin íslenska hefur oft sótt efni í landslagið, þótt með öðrum hætti sé.

Aðferð Elvu er enn ein leiðin til að færa náttúruna yfir á listaverk og nýta þessa óþrjótandi uppsprettu til að skapa nýja formveröld og nýja upplifun. Verkin eru langt frá því að vera aðeins eftirmyndun náttúrunnar eða endurminning um upplifun okkar af henni. Þvert á móti er eins og til verði nýr veruleiki í samstarfi náttúru og listamanns, nýtt samhengi línu, forma og áferðar sem hvorki lýtur alfarið lögmálum náttúrunnar né rökhugsun listamannsins. Elva hleypir náttúrunni að í sköpunarferlinu án þess að vilja hemja hana í tiltekið sjónarhorn, eins og landslagsmálverk gjarnan gera, heldur til þess að auðga og víkka út sinn eigin myndskilning og miðla þannig einhverju nýju til áhorfandans.

Jón Proppé, listheimspekingur